İran’da Ekonomi Krizi ve Yaşam Koşulları

Bugün canlı yayınlarda , İran izledim , Ekonomik çöküş ve enflasyon İran’daki sokak protestlarının ana motoru olarak görülüyor.

İran’ın para birimi riyal tarihsel düşük seviyelere geriledi ve satın alma gücü dramatik şekilde düştü. Enflasyon yıllık %40–50 civarında, temel gıda fiyatları çok arttı.

Esnaf, ticaret erbabı ve pazarlar, temel mal ve hizmetlerin fiyat artışlarına karşı artan baskıyla sokağa çıktı.

Su ve altyapı krizi ile ilgili önceki protestolar, bu genel memnuniyetsizliğin bir parçası olarak 2025’te genişlemişti; su kesintileri, elektrik kesintileri ve hükümetin hizmet yetersizlikleri halkta öfkeyi artıran bir başka faktör oldu.

Ekonomik kriz, orta sınıfı da alt kesimleri de etkilediği için protestolar sınırlı talepleri aşarak daha geniş toplumsal kesimlere yayıldı.

Başlangıçta ekonomik taleplerle başlayan protestolar kısa sürede siyasi taleplere dönüştü.

Sloganlar artık sadece fiyat artışına değil, rejim karşıtlığına odaklanıyor.

Bazı göstericiler rejimin yapısal değişimini, hatta hükümetin devrilmesini talep ediyor.

Üniversite öğrencileri, esnaf, işçiler ve etnik azınlıklar gibi çeşitli gruplar protestolara katıldı; bu da olayları daha fazla sınıf, nesil ve bölgeye yaydı.

Ekonomik ağrı noktasından çıkan protestolar, rejim karşıtı siyasallaşma ile birleşince İran yönetimi için daha temel bir güvenlik krizine dönüştü.

Rejim Tepkisi ve Sertleşen Baskı

İran hükümeti, protestoları şiddetle bastırmaya çalışıyor: Güvenlik güçleri ve Devrim Muhafızları’nın aşırı güç kullanımı nedeniyle yüzlerce kişi öldüğü ve binlerce kişinin tutuklandığı bildiriliyor.

İnternet ve iletişim engelleri: Yerel internet erişimi kısmen kesildi ya da yavaşlatıldı; protestoların koordinasyonu ve dış dünyayla iletişim zorlaşmış durumda.

Liderlik mesajları sert: İran’ın üst kademeleri protestocuları “yıkıcılar” veya “dış aktörlerin ajanları” olarak niteliyorlar ve bu söylem, daha çok baskı uygulama niyetini gösteriyor.

Analiz: Rejim, kontrolü yeniden sağlamak için sert araçlara başvuruyor; bu da çatışmayı daha da ölümcül ve uzun süreli hale getirebilir.

Siyasi ve Bölgesel Etkiler

Protestolar sadece ekonomik değil, aynı zamanda rejimin meşruiyetine yönelik bir meydan okumaya dönüştü.
Bazı görüştürmelerde, İran’da siyasi muhalefetin eski figürlerinin çağrıları protestoları daha da şiddetlendirdiği belirtiliyor.

Uluslararası diplomatik gerilimler (ABD, Batı yaptırımları, bölgesel güvenlik kaygıları) İran yönetimini daha fazla izole hale getiriyor.

İran krizi sadece iç politikayla sınırlı değil; bölgesel jeopolitik istikrarı da etkileyebilir. İstibarat ajanları da ortalığı karıştırıyor.

Daha fazla baskı ve tutuklama,

Rejimin desantralize direnç mekanizmaları nedeniyle mevcut durumda ayakta kalmaya çalışması,
Kısmen yerel müzakereler ve ekonomik iyileştirme vaatleri,
Ancak siyasi reformlara açık bir dönüşüm olasılığı düşük görünüyor.

Siyasal istikrarsızlık devam ederse İran’da toplumsal sözleşme değişikliği, yeni etnik-ideolojik talepler veya siyasi dönüşüm süreçleri gündeme gelebilir.

Genel değerlendirme: İran’daki protestolar, ekonomik krizlerin birikmiş siyasi memnuniyetsizlikle birleştiği bir dönemde ortaya çıkmış büyük bir toplumsal kırılma olarak değerlendiriliyor; kısa vadede çatışmaların sertleşmesi, orta vadede rejim-muhalefet arasında gerilimlerin sürmesi bekleniyor.

Sonuç
ABD İran girerse , Büyük Fatura Türkiye çıkar , bu yana gelecek göç dalgasına dikkat etmemiz gerekiyor.. Türkiye , Azerbaycan, Irak, Suriye göç gele bilir dikkat etmek gerek..

Hayırlı Günler Diliyorum

Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bekir Doğan Arşivi