Malûmunuz üzere, haber formatının ilk iki unsuru, Haber Başlığı ve Haber Girişi’dir.

Üçüncü unsuru ise, Haber Gövdesi’dir.

Haber Girişi’nde, az ve öz olarak verilen olayın ayrıntısı, Gövde’de, yan bilgiler ve veriler ile birlikte yer alır.

Öyle ki; uygulanan tekniğe göre, üslûba uygun biçimde, bir veya birkaç paragraf şeklinde, habere ilişkin diğer bilgiler, bu üçüncü bölümde yer alır.

Kısacası, Haber Gövdesi, giriş ifadesinin açıldığı, ayrıntıların işlenmeye başlandığı ve diğer öğeler ile detaylara yer verildiği bölümdür.

Bu nedenle, Haber Gövdesi, Haber Genişletme veya Ayrıntı Bölümü olarak da isimlendirilir.

Haber Oluşturma

Haber oluşturma, olayı yeniden biçimlendirip, gerçekliği yeniden inşa etmedir.

Yani, eldeki bilgileri, habere dönüştürme; bu bilgileri özetleyip, yeniden kurgulamadır.

Gazeteci ve Bilgi Seçimi

Gazeteci, haber ile ilgili bilgi seçimini doğru yapmalıdır.

Bu bağlamda, haber konusu olayın önem taşıyan tüm öğelerine haberinde eksiksiz bir şekilde yer vermelidir.

Gazeteci ve Üstlendiği Sorumluluk

Zira, gazeteci, haberi kurgularken, haberde yer verdiği bilgiler kadar yer vermediklerinden de sorumludur.

Buna ilaveten, hazırlık aşamasından gövdesinin yazım aşamasına kadar, bir haber, birinin diğerini denetlediği çeşitli niteliği gerekli kılar.

Nedir Bunlar?

*İlgi

*Gözlem yeteneği

*Konunun bilinmesi

*Eleştirel yaklaşım

*Düşünme ve karar vermede hızlılık

Haber Kurgusu

Haberi kurgulamak, haberi oluşturan verilere dayanarak, içeriği biçimlendirmektir.

Anlamlı bir Haber Metni oluşturmaktır.

Haberi oluşturan verilere dayanarak, içeriği biçimlendirme; başka bir deyişle, haber ile ilgili bilgileri işleme yöntemi, habercilerin zaman içinde kazanabilecekleri bir beceridir.

Haberi Ne Oluşturur?

Yaşanan, izlenen, gözlemlenen veyahut belgelere ve başka tanıklara dayanılarak üretilen, yeniden kurgulanan olay ve söylemler, haberi oluşturur.

Ki; haberi oluşturan bu unsurlar, gazeteci tarafından olayları en iyi şekilde anlatabilecek ve okuyucunun ilgisini çekebilecek biçimde bir araya getirilmelidir.

Bunun için, gazetecinin elindeki verileri haberleştirirken, çok özenli davranması gerekir.

Gazetecinin ayrıca, olabildiğince çok pratik yapması gerekir.

Haber, Nasıl Yazılmalıdır?

Haber, belli bir eylem ve anlam bütünlüğü içinde, açık, sade ve kesinlikle kesin ifadelerle yazılmalıdır.

Gazeteci, taraf tutmamalıdır.

Yorumdan kaçınmalıdır.

Aşağılayıcı, alay edici söylemlerden ve ifadelerden de kaçınmalıdır.

Bu şekilde, haberini oluşturmalıdır.

Haber – Gerçek İlişkisi

Gazeteci, haberinin kurgusunda, haber – gerçek ilişkisini olabildiğince korumalıdır.

Haberi oluşturan olayları ve olguları nedensellik bağı içinde yansıtmalıdır.

Buna ilaveten, sebep sonuç ilişkisine dikkat etmelidir.

Özne – Yüklem Uyumu

Haber yazılırken, haberde geçen her cümlenin ayrı bir öznesi olduğu unutulmamalıdır.

Ayriyeten, haberde geçen telaffuzu zor cümleler, okuyucuyu olumsuz yönde etkiler. Bu nedenle, zorunlu olmadıkça, telaffuzu güç sözcüklere haberde yer verilmemelidir.

Dahası, haberde, hem cümle hem de paragraf yapıları, kısa tutulmalıdır.

Bir paragraf, dört – beş cümleden fazla olmamalıdır.

Zira, daha uzun bir haber, okuyucunun habere olan ilgisini azaltır.

Dolayısıyla, haberin az okunmasına neden olur.

En Geçerli Yöntem

Haberin kurgulanması açısından günümüzde en geçerli yöntem, haberi 5N 1K Kuralı’na göre biçimlendirmektir.

Bilindiği üzere, 5N 1K Kuralı “Ne? Nerede? Ne Zaman? Nasıl? Neden? (Niçin?) Kim?” sorularına göre, haberin oluşturulması anlamına gelir.

Bu nedenle, Haber Metni’nde, aslında, bu altı sorunun cevabı aranılır.

Haber Kurgusu yapılırken, “Kim?” ve “Ne?” soruları önem kazanır.

Okuyucular, “Kim ne yaptı?” “Kimin başına ne geldi?” ve “Ne oldu?” sorularının cevabını haberde görmek isterler.

Bu nedenle, Haber Kurgusu’nda, öncelikle, bu iki soru cevaplandırılmalıdır.

Okuyucu, bu konularda, ilk paragrafta aydınlatılmalıdır.

“Ne zaman?” ve “Nasıl?” sorularının da cevaplandırılmasından sonra, okuyucular, çoğunlukla, onuncu satırdan itibaren, “Neden?” (“Niçin?”) diye sormaya başlarlar.

Haber Metni’nde, eldeki verilere dayanarak, söz fazla uzatılmaksızın, bu soruların da cevaplanması gerekir.

Aksi halde, okuyucu, haberi okumayı yarıda bırakır.

Zira, habere olan ilgisini kaybeder.

Haber Kurgularken Dikkat Edilmesi Gerekenler

*Konuyla ilgili tüm bilgiler aktarılmalıdır.

*Tartışmalı konularda, tarafların görüşleri bildirilmelidir.

*Gerçek oldukları ileri sürülen açıklamalara yer verilmelidir.

*Haber kaynağının sözleri, tırnak içinde (“ ”), olabildiğince çok verilmelidir.

Haber Bütünlüğü ve Haber Kurgusunun Doğru Yapılışı

Haber Metni’nin gövdesinde, “Ne? Nerede? Ne Zaman? Nasıl? Neden? (Niçin?) Kim?” sorularını yanıtlamayan haberin bütünlüğünden ve kurgusunun doğru yapıldığından söz edilemez.

Bu soruların cevabı, haber yazılırken belirlenmemiş veya kesinleşmemiş olabilir.

Bu durumda, ihtimallerden veya belirsizliklerden de okuyucuya bahsetmek gerekir.

Gerekli Bilginin Sunuluşu

Haber Kurgusu’nda, okuyucuya olay ve düşüncelerin arka plânını değerlendirebilmeleri için, gerekli bilgi de sunulmalıdır.