Kanserojen Madde Bakn Neyin İinden Kt !

stanbulda, iki lise rencisi izledikleri bir haber sonrasnda kanserojen maddelerle ilgili aratrmalarnda hem kendilerini hem de doktorlar artan bir tespite ulat. Serum poetlerinde 260 kat fazla fitalat yani kanserojen madde olduunu ortaya karan renciler nce Emine Erdoana ulatlar ardndan Salk Bakanln harekete geirdi.

Aratrma sonras Tbbi Cihaz Piyasa Gzetim Denetim Kurumu serum ambalajlarn piyasadan toplatarak inceleme altna ald. artan tablo zerine onkoloji uzman, Ka yapalm derken gz de kartabiliyor muuz diye olay yorumlad.

HEM AIRTTILAR HEM RETTLER

stanbulda, 11inci snf rencileri Yusuf Berk Gl ile Ahmet Sadk Glge izledikleri bir haberden yola karak Salk Bakanln harekete geirdiler. Krtasiye malzemelerinden tekstil rnlerine, kiisel bakm rnlerinden temizlik maddelerine kadar uzanan kanser yapc madde ierikli rnleri piyasadan toplayan renciler laboratuvarlarda yaptrdklar analizle ilgin sonulara ulat. rencileri artan aratrma sonucu serum ambalajlarndaki kanserojen madde oran oldu. Sonular sonrasnda renciler danman retmenleri vastasyla evre ve insan salna zarar bulunmayan Eastman 168tm Plastifiya maddesinin kullanld serum ambalaj retimi gerekletirdi.

rencilerden Yusuf Berk Gl, projenin dou fikrinden gelinen noktadaki durumuna ilikin bilgi vererek unlar syledi: zlediimiz haberler sonrasnda fitalatlarn birok rnde kullanldn grdk. rnein tirt basklarnda, krtasiye malzemeleri ve elektrik kablolarnda. Biz de piyasadan topladmz rastgele rnlerde fitalat analizleri yaptk ve en fazla fitalatn serum ambalajnda olduunu grdk. ncelikle ardk. nk serumlardan direkt kana solsyon geiyor ve en fazla fitalat serumlarda olduu zaman kan vastasyla vcuda yaylyor kanserojik madde olduu iin de zararnn olduunu biliyoruz. Bu yzden biz de evre ve nsan Salna Zarar Bulunmayan Eastman 168tm Plastifiyann kullanld ismiyle bir proje gelitirdik ve fitalat analizini bu retilen ambalaja uyguladmzda herhangi bir fitalat treviyle karlamadk.

RAKAMLARLA RKTEN ORANLAR

rencilerden Ahmet Sadk Glge de, serum ambalajnda ksmda kanserojen madde oranlarna rastladklarn aklayarak yle konutu: Serum ambalajlarnda ncelikle ksmda fitalatn olduunu tespit ettik. Bunlar mavi u ksm, effaf ksm ve effaf ambalaj ksmlar. Bunlara uyguladmz analizlerde mavi u ksmlarda 260 kat, effaf ksmda 120 kat, effaf ambalaj ksmda 220 kat daha fazla fitalatn olduunu tespit ettik. Bunlarla karlatmz zaman insan, evre ve hayvan saln ciddi anlamda tehdit ettiini dnmeye baladk. Doaya geii de ar derecede fazla olduu iin hayvanlarda da birikimi olduundan gelecek nesiller iin tehlike dourabilir.

EMNE ERDOANA ULATILAR

Projeye danman retmenlik yapan Meryem zgan, rencilerin sz konusu baarsnn insan sal asndan deerlendirildiinde hem tp hem de bilim dnyasna k tutacak nitelikte olduunu syledi.

Danman retmen Meryem zgan, konunun Salk Bakanlna iletilme srecine ilikin yle bilgi verdi: Ambalaj retimi noktasnda almalar devam ettirirken ayn zamanda Salk Bakanlna iletmemiz gerekiyordu. rencilerimiz Sayn Emine Erdoana ulat. Salk Bakanl arkasndan harekete geti, bizimle iletiime geerek neler yapabiliriz ve nasl alma yapabiliriz? Diye bununla ilgili fikirlerimizi sordular ve kendilerine raporlarmz gnderdik. Tbbi Cihaz Piyasa Gzetim Denetim Kurumu en son yapt bilgilendirmede piyasalardan rastgele serum ambalajlarnn toplatld ve aratrmalarnn balatldn rendik.

"KA YAPALIM DERKEN GZ IKARTABLYOR MUUZ"

Onkoloji Uzman Prof.Dr. Yavuz Dizdar da, Trkiyenin kanser haritasnn Amerikay izleyen bir noktada olduunu dile getirdi. te yandan, insann damarndan verilen svy ambalajlayan malzemenin iinde de kanser ierikli madde olmasnn kendilerini oke ettiini syleyen Dr. Dizdar, szlerini yle srdrd: ardm. nk bunun iinde de kullanlm olabilecei ya da svnn iine getiini hesaba katmadan piyasaya srm olabilecekleri aklma gelmezdi. Tpta kullandmz bir rn olarak kk ambalajdan tutunda daha byne gre ok gzel seenek oluturuyordu. Cam ieye gre stnlkleri var. Ancak ierik olarak fitalat iermesi durumu bizim de dikkatimizi arkadalarmz nedeniyle ilk kez ekti. Serumun poetinin hazrlanmasnda esnek olmas iin kullanlan fitalatn insan vcuduna da bir ekilde geebiliyor olmas olasl ile doal olarak karlam olduk. Nitekim yaplan almalarda fitalatn olmas gerekenin ok ok stnde olduunu gstermi oldu. Demek ki biz ka yapalm derken gz de karabiliyor muuz. Ve bir ekilde insanlarn vcuduna bu serum ambalajlar nedeniyle byle bir riski verebiliyor muuz. Bizim burada dikkatimizi eken artan ey salkla ilgili dorudan insann damarndan verilen svy ambalajlayan malzemenin iinde de kabiliyor olmas.

FTALAT NEDR?

nsan sal ve evreye zararl olabilecek tm rn ve kimyasallar kontrol altnda tutan Ekoteks Laboratuvar Teknik Mdr Sevim Razak da, fitalat maddesinin ieriine ilikin bilgi vererek unlar syledi: Fitalatlarn kendisi kanserojendir. Fitalatlar zellikle plastiin sert ve krlgan yapsn daha kolay ve ilenebilir hale getirmek amacyla endstriyel alanda kullanlan yumuatc plastizayrlar olarak biliniyor. Boya ve mrekkep, matbaa rnleri, kiisel bakm rnleri, tekstil ayakkab anta malzemelerinde fitalat analizlerinde rastlayabiliyoruz. Kanserojen olduu iin zellikle endokrini bozucu maddeler olduunu biliyoruz. Plastiin kullanlaca rne ileme srasnda fitalat katlyorsa, rnn daha sonrasnda kullanlmas ile elbette doaya ve evreye karm yllar boyunca bozulmadan kalabilmesi ekolojik sistemde zarar vermesi mmkndr.