Listeria Bakterisi Nedir? Nasıl Bulaşır, Hangi Gıdalarda Bulunur?

Doğada yaygın olarak bulunan bu bakteri, uygun koşullar oluştuğunda gıdalar yoluyla insanlara bulaşarak listeriyozis adı verilen enfeksiyona neden olabiliyor.

Peki Listeria bakterisi nedir, nasıl oluşur, hangi gıdalarda bulunur ve vücutta ne gibi etkilere yol açar? İşte merak edilen tüm detaylar…

Listeria Bakterisi Nedir?

Listeria, çevrede doğal olarak bulunan ve insanlarda enfeksiyona yol açabilen bir bakteri türüdür. Sağlık açısından en önemli türü ise Listeria monocytogenes olarak bilinir.

Bu bakteri; toprakta, suda, bitkilerde, hayvanların sindirim sistemlerinde ve gıda üretim alanlarında bulunabilir. Listeria’nın en dikkat çekici özelliklerinden biri ise düşük sıcaklıklarda yaşamını sürdürebilmesi ve buzdolabı koşullarında dahi çoğalabilmesidir.

Bu nedenle özellikle uzun süre saklanan, pişirilmeden tüketilen veya üretim sonrası tekrar bulaşma riski bulunan gıdalar dikkat edilmesi gereken ürünler arasında yer alır.

Listeria Bakterisi Nerelerde Bulunur?

Listeria bakterisi farklı gıda gruplarında görülebilir. En sık ilişkilendirildiği ürünler şunlardır:

Süt ve Süt Ürünleri

Özellikle uygun olmayan üretim ve saklama koşullarında;

• Çiğ süt,
• Pastörize edilmemiş süt ürünleri,
• Yumuşak peynir çeşitleri,

Listeria açısından risk oluşturabilir.

Et ve Şarküteri Ürünleri

Hazır tüketilen ve uzun süre bekleyen bazı et ürünlerinde bakteri gelişebilir.

Risk taşıyabilecek ürünler arasında:

• Salam,
• Sosis,
• Füme etler,
• Soğuk tüketilen hazır et ürünleri,

bulunur.

Deniz Ürünleri

Soğuk tütsülenmiş balıklar ve uygun koşullarda muhafaza edilmeyen bazı deniz ürünleri de Listeria bulaşı açısından riskli olabilir.

Sebze ve Meyveler

Toprak ve sulama kaynaklı bulaşma nedeniyle iyi yıkanmayan sebze ve meyvelerde de Listeria bulunabilir.

Özellikle:

• Çiğ tüketilen sebzeler,
• Hazırlanıp uzun süre bekletilen salatalar,

risk oluşturabilir.

Listeria Bakterisi Nasıl Oluşur?

Listeria bakterisi sonradan ortaya çıkan bir mikroorganizma değildir. Doğada zaten bulunan bakteri, uygun şartlarda çoğalarak gıdalara bulaşabilir.

Bakterinin yayılmasında etkili olan başlıca faktörler:

• Hijyen kurallarına yeterince uyulmaması,
• Üretim alanlarında çapraz bulaşma,
• Gıdaların yanlış saklanması,
• Soğuk zincirin bozulması,
• Son tüketim tarihi geçmiş ürünlerin kullanılmasıdır.

Özellikle gıda üretim tesislerinde kullanılan ekipmanlar, yüzeyler ve depolama alanları bakterinin yayılması açısından önem taşır.

Listeria Bakterisi Vücutta Ne Yapar?

Listeria bakterisi vücuda girdikten sonra bağırsak yoluyla enfeksiyona neden olabilir. Sağlıklı kişilerde çoğu zaman hafif belirtilerle seyredebilirken, risk grubundaki kişilerde daha ağır sonuçlara yol açabilir.

Bakterinin neden olabileceği sağlık sorunları:

Sindirim Sistemi Sorunları

Bazı kişilerde;

• Bulantı,
• Kusma,
• İshal,
• Karın ağrısı,
• Ateş,

gibi belirtiler görülebilir.

Kana Yayılabilir

Bağışıklık sistemi zayıf kişilerde Listeria kana karışarak ciddi enfeksiyonlara neden olabilir. Bu durum tıbbi müdahale gerektiren ağır tablolara yol açabilir.

Sinir Sistemini Etkileyebilir

Bakterinin merkezi sinir sistemine ulaşması halinde;

• Menenjit,
• Beyin enfeksiyonları,
• Bilinç değişiklikleri,

gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir.

Hamileler İçin Risk Taşıyabilir

Gebelik döneminde Listeria enfeksiyonu anne açısından hafif belirtilerle görülebilse de bebeği etkileyebilir.

Bu durum;

• Düşük,
• Erken doğum,
• Yenidoğanda enfeksiyon,

gibi risklerle ilişkilendirilebilir.

Listeria Belirtileri Nelerdir?

Listeria enfeksiyonunda belirtiler kişiden kişiye değişebilir. Bazı kişilerde hiçbir belirti görülmezken bazı kişilerde ciddi enfeksiyon gelişebilir.

Yaygın belirtiler:

• Ateş,
• Halsizlik,
• Kas ağrıları,
• Mide bulantısı,
• İshal,
• Karın ağrısıdır.

Daha ciddi vakalarda ise:

• Şiddetli baş ağrısı,
• Ense sertliği,
• Bilinç bulanıklığı,
• Denge sorunları,
• Nöbetler,

görülebilir.

Özellikle hamileler, yaşlılar ve bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerin bu belirtileri dikkate alması önemlidir.

Listeria Bakterisinden Korunmak İçin Ne Yapılmalı?

Listeria riskini azaltmak için şu önlemler alınabilir:

• Gıdalar tüketilmeden önce iyi yıkanmalı,
• Çiğ ve pişmiş ürünler ayrı tutulmalı,
• Son tüketim tarihi geçmiş ürünler kullanılmamalı,
• Buzdolabı temizliği düzenli yapılmalı,
• Et ve süt ürünleri uygun koşullarda saklanmalı,
• Risk grubundaki kişiler çiğ veya az işlenmiş gıdalara karşı dikkatli olmalı.

Gıda hijyenine dikkat edilmesi, Listeria enfeksiyonundan korunmada en önemli adımlar arasında yer alıyor.