Kansere Çözüm Mü Bulundu? Aziz Sancar’ın Beyin Kanseri (Glioblastoma) Çalışması Nedir?

Fareler üzerinde yapılan deneylerde, iki ilacın birlikte kullanılmasıyla tümörlerin tamamen ortadan kalktığı gözlemlendi. Bu gelişme kamuoyunda “kansere çözüm mü bulundu?” sorusunu gündeme getirdi. Peki, çalışmanın kapsamı nedir ve bu sonuçlar ne anlama geliyor?

Kansere Çözüm Bulundu Mu?

Kısa cevap: Henüz hayır.
Ortaya çıkan bulgular son derece umut verici olsa da, çalışma preklinik aşamadadır; yani fareler üzerinde yapılmıştır. İnsanlarda güvenli ve etkili olduğunun kanıtlanabilmesi için klinik deneyler gereklidir. Bu süreç yıllar alabilir.

Aziz Sancar’ın Beyin Kanseri Çalışması Nedir?

Araştırma, glioblastoma tedavisinde iki maddenin birlikte kullanımının etkisini inceliyor:

Temozolomid (TMZ): Glioblastoma tedavisinde halihazırda kullanılan standart kemoterapi ilacı.
EdU: DNA sentezini izlemek için laboratuvarlarda kullanılan bir kimyasal madde.

Aziz Sancar’ın uzmanlık alanı olan DNA hasarı ve onarım mekanizmaları bu çalışmanın merkezinde yer alıyor. Kombinasyon tedavisi, kanser hücrelerinin DNA’sını hasara uğratıp onarım yollarını kilitleyerek tümörlerin büyümesini durdurmayı hedefliyor.

Fare Deneylerinde Elde Edilen Sonuçlar

Kombinasyon tedavisi uygulanan farelerde, 23. gün itibarıyla tümörlerin tamamen kaybolduğu gözlendi.
Tedavi edilen hayvanlar 250 günü aşan bir süre boyunca yaşamlarını sürdürdü.
Aynı sonuçlar farklı glioblastoma modellerinde tekrarlandı, bu da bulguların güvenilirliğini artırdı.

Bu veriler, glioblastoma gibi son derece agresif bir kanser türü için olağanüstü kabul ediliyor.

Sağlıklı Beyin Dokusu Korundu mu?

Glioblastoma tedavisindeki en büyük sorunlardan biri, tümör yok edilirken sağlıklı beyin dokusunun zarar görmesi. Çalışmada:

EdU’nun beyin dokusuna etkin şekilde ulaştığı,
Kanser hücrelerini hedef alırken normal hücreleri büyük ölçüde koruduğu,
Ciddi bir toksisiteye rastlanmadığı bildirildi.

Bu durum, olası bir insan tedavisinde yaşam kalitesi açısından büyük önem taşıyor.

Bilim Dünyasında Yankısı

Araştırma, PNAS (Proceedings of the National Academy of Sciences) dergisinde yayımlandı. Bu, çalışmanın uluslararası bilim camiası tarafından ciddiyetle değerlendirildiğini gösteriyor. Uzmanlar, yöntemin glioblastoma tedavisinde yeni bir yaklaşımın kapısını aralayabileceğini belirtiyor.

İnsanlar İçin Ne Zaman?

Prof. Dr. Aziz Sancar, kamuoyundaki heyecana rağmen temkinli konuşuyor:

İnsan deneyleri için NIH (ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri) onayı gerekiyor.
Klinik deneylerin başlaması için en az 2 yıl gibi bir süre öngörülüyor.
Farelerdeki başarının insanlarda aynı sonucu verip vermeyeceği henüz bilinmiyor.

Sonuç: Umut Var, Ama Yol Uzun

Aziz Sancar ve ekibinin çalışması, glioblastoma gibi yıllardır sınırlı seçeneklerle mücadele edilen bir hastalık için çok güçlü bir bilimsel umut sunuyor. Ancak bu gelişme, bugün için kesin bir “kanser tedavisi” anlamına gelmiyor.

Bilimsel süreç ilerledikçe, bu yaklaşımın yalnızca beyin kanseri değil, gelecekte farklı kanser türleri için de ilham verici bir model olabileceği düşünülüyor.