Serbest Geçiş Sistemi (SGS) Nedir, Nasıl Çalışır? Gişelerde Yeni Dönem Başladı

Geleneksel gişelerde yaşanan dur-kalk ve kuyruk sorununu azaltmayı amaçlayan sistemle araçlar, ücret toplama noktalarında durmadan yoluna devam edebiliyor.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Ankara’nın Kahramankazan ilçesinde bulunan Akıncı Ücret Toplama İstasyonu’nda Serbest Geçiş Sistemi’nin hizmete alındığını açıkladı. Bakanlık tarafından yapılan planlamaya göre yıl sonuna kadar 8 ücret toplama istasyonunda daha SGS dönüşümü gerçekleştirilecek.

Peki Serbest Geçiş Sistemi nedir, SGS nasıl çalışır, hangi gişelerde bulunuyor ve sürücülere ne gibi avantajlar sağlıyor?

Serbest Geçiş Sistemi nedir?

Serbest Geçiş Sistemi (SGS), otoyol ve köprülerde araçların geleneksel gişe ve bariyerlerde durmasına gerek kalmadan geçiş yapmasını sağlayan elektronik ücret toplama sistemidir.

Sistem sayesinde sürücüler, ücret ödeme noktasında beklemeden ve gişe şeridi seçmek için manevra yapmak zorunda kalmadan yollarına devam edebiliyor.

Geçiş sırasında araç bilgileri elektronik sistemler aracılığıyla algılanıyor ve otoyol kullanım bedeli HGS üzerinden tahsil ediliyor.

SGS nasıl çalışıyor?

Serbest Geçiş Sistemi, araçların geçişini elektronik olarak tespit ederek ücret tahsilatı gerçekleştiriyor.

Araç, SGS bulunan noktadan geçerken sistem tarafından plaka ve HGS bilgileri algılanıyor. Geçiş ücreti, aracın bağlı bulunduğu HGS hesabından tahsil ediliyor.

Bu uygulamayla sürücünün gişede durması, ödeme yapması veya bariyerin açılmasını beklemesi gerekmiyor.

Özellikle araç trafiğinin yoğun olduğu otoyollarda sistemin, gişeler önündeki yığılmaların azaltılmasına ve ulaşımın daha akıcı hale gelmesine katkı sağlaması hedefleniyor.

Serbest Geçiş Sistemi neden uygulanıyor?

SGS dönüşümünün temel amacı, otoyollardaki trafik akışını hızlandırmak ve gişelerde oluşan yoğunluğu azaltmak.

Geleneksel ücret toplama sistemlerinde sürücüler gişeye yaklaşırken hızını düşürüyor, uygun şeride geçiyor ve ödeme sonrasında bariyerin açılmasını bekliyor. Özellikle bayram ve tatil dönemlerinde bu işlemler uzun araç kuyruklarına neden olabiliyor.

Serbest Geçiş Sistemi ile gişe adalarının ve bariyerlerin kaldırılması sayesinde araçların geçiş sırasında daha az yavaşlaması amaçlanıyor.

Akıncı Gişeleri’nde SGS dönemi başladı

SGS dönüşümünün gerçekleştirildiği yeni noktalardan biri Ankara-Kahramankazan güzergâhındaki Akıncı Ücret Toplama İstasyonu oldu.

Sistemin devreye alınmasıyla birlikte istasyondaki eski gişe adaları ve kanopilerin kaldırılması için çalışmalar başlatıldı.

Dönüşüm çalışmaları devam ederken bölgede trafik akışının kontrollü şekilde sürdürüldüğü belirtilirken, sürücülerin yol üzerindeki trafik işaretleri ve yönlendirmelere dikkat etmesi gerekiyor.

SGS hangi gişelerde var?

Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işletilen otoyollarda toplam 106 ücret toplama istasyonu bulunuyor. Açıklanan verilere göre bunların 35’inde Serbest Geçiş Sistemi dönüşümü tamamlandı.

2026 yılında SGS uygulamasının devreye alındığı noktalar arasında şu istasyonlar bulunuyor:

Akıncı Ücret Toplama İstasyonu
Adapazarı Ücret Toplama İstasyonu
Sultanbeyli Ücret Toplama İstasyonu
Gerede Ücret Toplama İstasyonu
Kandıra Ücret Toplama İstasyonu

Dönüşüm tamamlanan bu noktalarda araçların geleneksel gişelerde durmadan geçiş yapabilmesine yönelik sistem kullanılıyor.

2026 sonuna kadar 8 gişe daha SGS olacak

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın planlamasına göre yıl sonuna kadar 8 ücret toplama istasyonunun daha Serbest Geçiş Sistemi’ne dönüştürülmesi hedefleniyor.

SGS’ye dönüştürülmesi planlanan istasyonlar şöyle:

Çeşme
Kaynaşlı
İskenderun
Adana Doğu
Adana Batı
Mersin
Eminlik
Suruç

Projelerin tamamlanmasıyla birlikte Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işletilen otoyollarda SGS bulunan ücret toplama istasyonu sayısının 43’e çıkması bekleniyor.

Serbest Geçiş Sistemi sürücülere ne kazandırıyor?

SGS uygulamasıyla birlikte sürücülerin gişelerde bekleme süresinin azaltılması ve yolculukların daha kesintisiz hale getirilmesi amaçlanıyor.

Sistemin öne çıkan avantajları şöyle:

Gişelerde durmadan geçiş imkânı sunuyor.
Araç kuyruklarının azalmasına katkı sağlıyor.
Dur-kalk nedeniyle oluşan zaman kaybını azaltıyor.
Gişe önlerinde şerit değiştirme ihtiyacını ortadan kaldırıyor.
Trafik akışının daha düzenli olmasına yardımcı oluyor.
Yakıt tüketiminin azaltılmasına katkı sağlayabiliyor.
Karbon salımının düşürülmesini destekliyor.
Yolculuk konforunu artırıyor.
Gişe bölgelerinde trafik güvenliğine katkı sağlaması hedefleniyor.

HGS olmadan Serbest Geçiş Sistemi kullanılabilir mi?

SGS’de ücret tahsilatı elektronik sistem üzerinden gerçekleştiriliyor ve HGS hesabı önemli bir rol oynuyor.

Bu nedenle sürücülerin otoyola çıkmadan önce HGS hesaplarını ve bakiyelerini kontrol etmeleri önem taşıyor. Yeterli bakiyesi bulunmayan veya HGS ile ilgili sorunu olan araçların geçişleri sistem tarafından tespit edilebiliyor ve ücretlendirme ilgili mevzuat kapsamında gerçekleştiriliyor.

Sürücülerin olası ihlal ve gecikme sorunları yaşamamak için HGS hesaplarını düzenli şekilde takip etmesi gerekiyor.

SGS ile tüm gişeler kaldırılacak mı?

Serbest Geçiş Sistemi dönüşümüyle klasik gişe adaları, bariyerler ve bazı fiziki gişe yapıları kademeli olarak kaldırılıyor.

Ancak dönüşüm çalışmalarının tüm istasyonlarda aynı anda tamamlanması beklenmiyor. Bazı noktalarda SGS hizmete alınırken eski gişe altyapısının sökülmesi ve yol düzenlemelerinin yapılması için çalışmalar devam edebiliyor.

Akıncı Ücret Toplama İstasyonu’nda da yeni sistemin devreye alınmasının ardından eski yapıların kaldırılmasına yönelik çalışmalar sürdürülüyor.

Bu nedenle dönüşüm sürecindeki istasyonlardan geçecek sürücülerin trafik levhalarına, yönlendirmelere ve görevli ekiplerin uyarılarına dikkat etmesi önem taşıyor.