İş Yerlerinde Biyometrik Mesai Takibine Sınırlama: KVKK’dan Kritik Karar Resmi Gazete’de

Kişisel Verileri Koruma Kurulu (KVKK), işyerlerinde kullanılan biyometrik mesai kontrol sistemlerine ilişkin önemli bir ilke kararı alarak uygulamaların hukuka uygunluğu konusunda sınırları netleştirdi. Karar Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Son yıllarda birçok iş yerinde yaygınlaşan parmak izi okuyucular, yüz tanıma sistemleri ve iris taraması gibi teknolojilerle yapılan personel devam kontrolü uygulamaları, KVKK’nın değerlendirmesiyle yeniden gündeme taşındı. Kurul, biyometrik verilerin işlenmesine ilişkin daha sıkı kriterlerin uygulanması gerektiğini vurguladı.

Biyometrik veriler “özel nitelikli veri” kapsamında

KVKK’nın yaptığı değerlendirmede, parmak izi, yüz geometrisi ve benzeri biyometrik bilgilerin “özel nitelikli kişisel veri” kategorisinde yer aldığı hatırlatıldı. Bu tür verilerin işlenmesinin, sıradan kişisel verilere kıyasla çok daha yüksek güvenlik ve hukuki gerekçelendirme gerektirdiği belirtildi.

Kurul ayrıca, bu verilerin siber saldırılar veya veri ihlalleri durumunda geri döndürülemez sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti. Şifrelerin değiştirilebilmesine karşın biyometrik verilerin değiştirilememesi, riskin en önemli gerekçelerinden biri olarak öne çıktı.

“Açık rıza” tartışması: İşçi-işveren dengesizliği vurgusu

Kararda en dikkat çeken başlıklardan biri de çalışanlardan alınan rızanın geçerliliği oldu. İşveren-çalışan arasındaki güç dengesizliğine işaret eden KVKK, bazı durumlarda “açık rıza”nın gerçekten özgür iradeye dayanıp dayanmadığının tartışmalı olabileceğini ifade etti.

Çalışanların rıza vermemesi halinde iş kaybı, baskı veya olası ayrımcılık endişesi taşıyabileceği, bu nedenle alınan onayların her zaman hukuken geçerli kabul edilemeyeceği değerlendirildi.

İşverenlere alternatif yöntem uyarısı

Kurul, işverenlerin çalışma sürelerini takip etme yükümlülüğünün devam ettiğini ancak bunun biyometrik yöntemlerle yapılmasının zorunlu olmadığını da hatırlattı. Bu kapsamda daha az müdahaleci yöntemlerin tercih edilmesi gerektiği vurgulandı.

Alternatif olarak; kartlı giriş sistemleri, PIN veya şifreli doğrulama, imza çizelgeleri ve benzeri geleneksel takip yöntemlerinin kullanılabileceği belirtildi.

Mevcut sistemler için uyum süreci

Karar doğrultusunda işverenlerin, mevcut biyometrik sistemlerini gözden geçirmesi ve gerekli teknik-idari düzenlemeleri yapması bekleniyor. Kurallara uyulmaması halinde idari yaptırımların gündeme gelebileceği ifade ediliyor.

Yeni düzenleme, iş dünyasında dijital personel takibi uygulamalarının geleceği açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.