Binam Sağlam mı, Nasıl Öğrenebilirim? E-Devlet Riskli Bina Sorgulama Rehberi

Vatandaşlar, oturdukları binanın sağlam olup olmadığını öğrenmek için e-Devlet üzerinden yapılabilen sorgulamaları araştırmaya başladı. Peki, e-Devlet’ten riskli bina sorgulama nasıl yapılır? Tapuda riskli yapı şerhi yoksa bina güvenli midir? İşte bina güvenliğini öğrenmek isteyenlerin bilmesi gerekenler…

Binam Sağlam mı, Nasıl Öğrenebilirim?

İstanbul’un Maltepe ilçesi Cevizli Mahallesi Doğu Sokak’ta 7 katlı bir binanın ilk üç katının çökmesi, yapı güvenliğini yeniden gündeme getirdi. Olayın ardından vatandaşlar, yaşadıkları binaların depreme karşı dayanıklı olup olmadığını ve haklarında daha önce riskli yapı kararı verilip verilmediğini öğrenmek için araştırma yapmaya başladı.

Bir binanın sağlam olup olmadığını yalnızca e-Devlet üzerinden sorgulama yaparak kesin olarak öğrenmek mümkün değil. e-Devlet, taşınmaz hakkında mevcut riskli yapı kayıtlarının kontrol edilmesine yardımcı oluyor. Binanın gerçek durumunun belirlenmesi için ise uzmanlar tarafından teknik inceleme yapılması gerekiyor.

E-Devlet Riskli Bina Sorgulama Nasıl Yapılır?

Ev sahipleri, taşınmazlarına ilişkin tapu bilgilerini e-Devlet üzerinden inceleyerek varsa şerh ve beyan kayıtlarını kontrol edebiliyor.

Sorgulama yapmak için şu adımlar izlenebiliyor:

e-Devlet Tapu Bilgileri Sorgulama hizmetine giriş yapın.
T.C. kimlik numaranız ve e-Devlet şifrenizle sisteme erişin.
Adınıza kayıtlı taşınmazların bilgilerini inceleyin.
İlgili taşınmaza ait tapu kayıtlarında yer alan şerh ve beyanları kontrol edin.
Riskli yapı kaydı bulunup bulunmadığını mevcut kayıtlar üzerinden değerlendirin.

Riskli yapı tespitinin resmî süreci hakkında bilgi almak için e-Devlet Riskli Yapı Tespiti hizmetini de ziyaret edebilirsiniz.

Önemli: Bu hizmetler, binanın depreme dayanıklılığını ölçen bir test yerine geçmez. Tapu kaydında riskli yapı şerhi bulunmaması, yapının güvenli olduğunu kanıtlamaz.

Tapuda Riskli Yapı Şerhi Ne Anlama Geliyor?

Bir bina için mevzuata uygun resmî riskli yapı tespiti yapıldığında, ilgili işlemler sonucunda risk durumuna ilişkin kayıt tapuya işlenebiliyor.

Tapu kaydında riskli yapı şerhinin bulunması, taşınmaz hakkında resmî riskli yapı süreciyle bağlantılı bir kayıt olduğuna işaret eder. Böyle bir kayıtla karşılaşanların, ayrıntıları ilgili tapu müdürlüğünden veya yetkili idareden öğrenmesi önem taşıyor.

Bununla birlikte, tapuda herhangi bir şerh bulunmaması binanın daha önce incelenmediğini ya da deprem açısından güvenli olduğunu tek başına göstermez. Yapının mevcut durumunu öğrenmek için teknik değerlendirme gerekebilir.

Tapuda Riskli Yapı Kaydı Yoksa Bina Sağlam mı?

Vatandaşların en çok merak ettiği sorulardan biri de tapuda riskli yapı kaydı bulunmayan binaların güvenli olup olmadığı.

Tapuda riskli yapı şerhi bulunmaması, binanın depreme dayanıklı olduğu anlamına gelmez. Binanın hiç incelenmemiş olması veya mevcut durumunun kayıtlara yansımamış olması gibi ihtimaller bulunabilir.

Bu nedenle yalnızca e-Devlet sorgulamasına dayanarak bir binanın sağlam olduğu sonucuna varılmamalı. Binanın yapım yılı, taşıyıcı sisteminin durumu, kullanılan malzemeler, projeye uygunluğu ve zaman içinde meydana gelen değişiklikler uzmanlar tarafından değerlendirilmelidir.

Binaya Riskli Yapı Tespiti Nasıl Yapılır?

Binasının güvenliğinden şüphelenen vatandaşlar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından lisanslandırılmış kurum ve kuruluşlara başvurabiliyor.

Riskli yapı tespiti sürecinde yapının teknik özellikleri inceleniyor ve ilgili mevzuata göre değerlendirme yapılıyor. Mevzuat kapsamında maliklerden birinin başvurusu riskli yapı tespiti sürecinin başlatılması için yeterli olabiliyor.

İnceleme sonucunda hazırlanan rapor, ilgili idari süreçler çerçevesinde değerlendiriliyor. Riskli yapı tespitinin maliyeti ise genel olarak kat maliklerine ait oluyor.

Başvuru yapmadan önce Bakanlığın güncel duyurularından ve yetkili kuruluş listelerinden yararlanılması gerekiyor.

Binanın Depreme Dayanıklılığı Nasıl Anlaşılır?

Bir binanın deprem güvenliğini değerlendirmek için yalnızca dış görünüşüne veya duvarlarında çatlak olup olmadığına bakmak yeterli değil. Teknik incelemede yapının taşıyıcı sistemi, beton ve donatı özellikleri, proje bilgileri ve diğer yapısal unsurlar ele alınabiliyor.

Bu kapsamda kullanılan yöntemlerden biri de beton numunesi alınarak gerçekleştirilen karot testidir. Ancak karot testi tek başına bütün binanın deprem güvenliğini belirleyen kapsamlı bir değerlendirme olarak görülmemelidir. Sonuçların diğer teknik verilerle birlikte uzmanlar tarafından yorumlanması gerekir.

Karot Testi Nedir, Binaya Zarar Verir mi?

Karot testi, betonarme yapılardaki betondan silindirik numuneler alınarak laboratuvarda incelenmesini sağlayan yöntemlerden biridir. Numuneler üzerinden betonun özellikleri hakkında bilgi elde edilir.

Numune alınması sırasında betonarme elemanlarda yerel müdahale yapılır. Bu nedenle işlem, taşıyıcı sisteme zarar vermeyecek şekilde, uygun noktalar belirlenerek ve uzman kişilerce gerçekleştirilmelidir. İşlem sonrasında gerekli onarımın yapılması da önemlidir.

Binanın güvenliğini değerlendirmek için karot sonuçlarının yanı sıra taşıyıcı sistem ve diğer teknik verilerin de dikkate alınması gerekir.

Kiracılar Oturdukları Binanın Risk Durumunu Nasıl Öğrenebilir?

Kiracılar da yaşadıkları binanın güvenliği hakkında bilgi edinmek için bazı adımlar atabilir. Öncelikle ev sahibinden binaya ilişkin mevcut teknik raporları ve varsa resmî riskli yapı kayıtlarını talep edebilirler.

Ayrıca binanın bulunduğu belediyeden yapı ruhsatı, proje ve ilgili kayıtlar hakkında bilgi alınabilir. Binada ciddi hasar veya güvenlik riski oluşturabilecek belirtiler varsa yalnızca belge incelemesiyle yetinilmemeli, yetkili birimlere başvurulmalıdır.

Kiracıların e-Devlet üzerinden erişebildiği bilgiler, taşınmazın mülkiyet durumuna ve ilgili hizmetin kapsamına göre değişebilir.

Binasının Güvenliğinden Şüphelenenler Ne Yapmalı?

Binanın depreme karşı dayanıklılığı konusunda şüphe duyanların, yalnızca çevrim içi sorgulamalara veya gözle yapılan değerlendirmelere güvenmemesi gerekiyor.

İzlenebilecek temel adımlar şunlar:

Binanın mevcut proje ve ruhsat bilgilerini ilgili belediyeden öğrenin.
Tapu kayıtlarında varsa riskli yapı şerhini ve ilgili belgeleri kontrol edin.
Teknik değerlendirme için Bakanlık tarafından lisanslandırılmış kuruluşlara başvurun.
Binada yeni oluşan ciddi çatlaklar, taşıyıcı elemanlarda hasar veya ani deformasyon gibi belirtiler varsa durumu yetkili birimlere bildirin.
Yapıda çökme, belirgin hareket veya acil tehlike şüphesi varsa binadan uzaklaşın ve 112 Acil Çağrı Merkezi’ne haber verin.

Maltepe’de yaşanan çökme olayı, bina güvenliğinin yalnızca kayıtlar üzerinden değerlendirilemeyeceğini bir kez daha gündeme getirdi. e-Devlet sorgulaması mevcut resmî kayıtları kontrol etmek için yararlı olsa da binanın depreme dayanıklılığını öğrenmenin yolu, gerektiğinde uzmanlar tarafından yapılacak teknik incelemeden geçiyor.