Kurtul: ‘Enerjiye yatırım yapıyoruz’

15 yıl önce Türkiye'de elektrik üretiminin yüzde 90'ı kamu şirketleri tarafından, yüzde 9,3’ü özel şirketler tarafından yapılıyordu. 2002 yılında üretimin özel sektöre açılmasıyla birlikte piyasanın liberalleşmesini öngören düzenlemeler yürürlüğe girdi. Özel sektör payı tırmanmaya, kamunun payı hızla azalmaya başladı. Özel sektör üretimde kamuyu geçti. Kamu yeni yatırım ve kapasite artırımlarıyla 2003–2008 döneminde payını birkaç puan artırsa da özel sektörü geçemedi. Tüketime sunulan enerjide bir önceki yıla göre yüzde 8,4 artış meydana geldiği öğrenildi.  Kahramanmaraşlı iş dünyası ise bu nedenle  enerjiye yatırım yapıyor.

MARAŞLI İŞ DÜNYASI ENERJİ SEKTÖRÜNE YATIRIM YAPIYOR

Kahramanmaraşlı iş adamları da son dönemde enerjiye yatırım yapmaya başladı. Kahramanmaraş'ta tekstil sektöründe faaliyet gösteren KURTEKS A. Ş, 3'ü hidro-elektrik, 2'si rüzgar enerjisi olmak üzere toplam 142 milyon dolarlık yatırımı hayata geçireceğini açıkladı.

Bilindiği gibi son yıllarda enerji yatırımları ile dikkat çeken Kurteks A. Ş, bu alandaki ilk üretimini de Kahramanmaraş Belediyesi tarafından şehre su temin edilen isale hattı üzerinde başladı.

Kurteks A. Ş'nin Türkiye'de içmesuyu üzerine kurulan ilk enerji santralinde yıllık 16, 6 milyon kilovatsaat enerji üretiliyor. Hidro elektrik santrallerine ağırlık veren Kurteks A. Ş, Adıyaman'ın Gölbaşı ilçesinde 7 MW kurulu Güce sahip projeyi 2011 yılının son çeyreğinde hayata geçirecek. Yıllık 29 milyon kilovatsaat enerji üretilecek tesisin 15 milyon dolara mal olması bekleniyor.

Kurteks A. Ş Yönetim Kurulu Üyesi İsmail Kurtul, yaptığı açıklamada, firma olarak ana sektörlerinin tekstil olduğunu ancak değişen dünya şartlarına göre kendi konumlarını belirlemek amacıyla enerji sektörüne ağırlık vermeye başladıklarını ifade etti.

Adıyaman'da 2 hidroelektrik santrali kuracaklarını hatırlatan Kurtul, "Gölbaşı'ndan sonra Sincik ilçesinde 35 milyon dolara mal olacak yeni bir santralin inşaatına başlayacağız. Tesisin 2 yıl içerisinde tamamlanacak tesiste yıllık 62 milyon kilovat-saat enerji üretilecek. Bunun yanında Elbistan ilçesinde yıllık 11 milyon kilovat-saat enerji üretecek hidroelektrik santralin lisans işlemleri devam ediyor. Bu tesis  yaklaşık 8 milyon dolara mal olacak" dedi.

Hidroelektrik santrallerinin yanı sıra rüzgar enerjisi ile de ilgilendiklerini ve bu alana da yatırım yapacaklarını dile getiren Kurtul, sözlerini şöyle sürdürdü:"Rüzgar enerjisinde de 2 tane projemiz var. Lisanslarını aldık. Kayseri'nin Yahyalı ilçesinde bir tanesi 45 MW kurulu Güce sahip ve yıllık 105 milyon kilovatsaat enerji üretecek. Diğeri ise 12 MW kurulu Güce sahip ve 30 milyon kilovatsaat enerji üretecek. İki projenin toplam maliyeti 84 milyon dolar. Önümüzdeki günlerde çalışmalara başlayacağız ve 1. 5 yılda tamamlanması öngörülüyor. "

Türkiye'de yenilebilir enerji kaynaklarının mutlaka devreye alınması gerektiğini belirten Kurtul, firma olarak gerek hidroelektrik gerekse rüzgar enerjisine yatırım yapmaya devam edeceklerini sözlerine ekledi.

TÜRKİYE DE DURUM NE?

Geçen yıl, özel sektör krize rağmen yaklaşık 3 bin megavata yakın ilave elektrik üretim kapasitesini devreye aldı. 2009 sonu itibariyle Türkiye'de elektrik üretiminin yüzde 45.9'unu kamu, yüzde 54.1'ini özel sektör şirketleri yapıyor. ENKA, üç santralde 4 bin MW, Aksa, bin 500 MW üretim yapıyor. Sabancı (Enerji-Sa) geçtiğimiz günlerde Bandırma santralini devreye aldı, onun da üretimi bin 500 MW'a gidiyor.

Önümüzdeki günlerde açılması söz konusu olan yeni santrallerle birlikte Enerjisa, elektrik üretimindeki en büyük üreticiler listesinde daha da yukarılara çıkacak. Zorlu grubu, sektöre 2 milyar dolar yatırım yaptı. Zorlu ve GAMA'nın yurtdışında da yatırımları var.

BEŞ YIL İÇİNDE % 60'I GEÇECEK

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, 2010'da özel sektör tarafından toplam 3 bin 490 MW kurulu gücünde yaklaşık 100 yeni santral ve ünite ilavesine izin verdi.

Bunların 2 bin 284 MW'ı termik (linyit, doğalgaz, ithal kömür, nafta ve sıvı doğal gaz yakıtlı santraller), 736 MW'ı hidrolik, 436 MW'ı rüzgar, 17 MW'ı jeotermal, 17 MW'ı çöp gazı ve biyogaz. Önümüzdeki beş yıl için EÜAŞ projeksiyonlarına göre özel sektörün payı yüzde 60'ı bulurken, kamunun payı yüzde 40 düzeyine gerileyecek. Özel sektörün üretim payının ağırlığını, gündeme alınan santral özelleştirmeleri daha da artıracak. Türkiye İstatistik Kurumu, Enerji Bakanlığı ve Dünya Enerji Konseyi verilerinden yapılan hesaplamalara göre, 1995 yılında yüzde 10 olan özel sektörün elektrik kurulu gücündeki payı, 2000'de yüzde 22'ye, 2002'de yüzde 34'e, 2004'te yüzde 41'e, 2005'te yüzde 42'ye çıktı. Buna karşılık kamu santrallerinin elektrik kurulu gücündeki payı da 1995'te yüzde 90'dan 2005 yılında yüzde 58'e kadar geriledi.

Yine, elektrik üretiminin 1995 yılında yalnızca yüzde 9'unu sağlayan özel sektör, 2000 yılında yüzde 25'ini, 2002 yılında yüzde 40'ını, 2004 ve 2005 yıllarında yüzde 55'ini gerçekleştirdi. Kamunun elektrik üretimindeki payı ise yüzde 91'den yüzde 45'e geriledi.