23 Nisan 1920 tarihinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin kurulduğu gün olan 23 Nisan’ın milli bayram olarak kutlanmasına karar veren Mustafa Kemal Atatürk, 1929 yılında, bu günü çocuklara armağan ederek, geleceğin teminatı olan çocuklara duyduğu güveni ve sevgiyi göstermeyi amaçlamıştır.
Atatürk, bu günün önemini şu sözlerle dile getirmiştir:
“23 Nisan, Türkiye için milli tarihin başlangıcıdır. Yeni bir dönüm noktasıdır. Bugün, bir cihan husumete karşı kıyam eden Türk halkının Türkiye Büyük Millet Meclisi’ni vücuda getirme hususunda gösterdiği harikayı ifade eder.”
Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk ulusal bayramı olma özelliği taşıyan 23 Nisan, dünyadaki tek çocuk bayramıdır.
Anadolu’nun düşman işgalinden kurtuluşunun coşkusuyla, 23 Nisan, 1923 yılında daha büyük çapta etkinlerle kutlanmıştır.
İlk 23 Nisan kutlamaları, Atatürk’ün himayesinde düzenlenmiştir. Etkinlikler için Atatürk, arabalarından birini çocuklara tahsis etmiştir. Ayrıca, Cumhurbaşkanlığı Bandosu’nun çocuklar için konser vermesini sağlamıştır.
Kapsamlı olarak, ilk defa, 1927 yılında kutlanılan Çocuk Bayramı, başta maddi kaynak oluşturmak amacıyla, çocuklara keyifli bir gün geçirtmeyi hedeflemekteydi.
Öyle ki; çocuklara keyifli bir gün geçirtme ve Çocuk Esirgeme Kurumu’na maddi gelir oluşturma amacıyla, 1927 yılından itibaren, 23 Nisan, Çocuk Bayramı olarak kutlanmıştır.
Nitekim Çocuk Esirgeme Kurumu’nun herhangi bir yasa olmadan 1927 yılından itibaren, Çocuk Bayramı düzenleyip kutlamasının 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nın ortaya çıkışında payı vardır.
Çocuk Esirgeme Kurumu Yöneticileri, Atatürk’ün desteğini alarak, 23 Nisan 1923 tarihindeki milli bayram için pullar bastırmışlardır ve bu pulları satmışlardır.
23 Nisan 1924 tarihinde, Hâkimiyet-i Milli Gazetesi’nde, “Bugün Yavruların Rozet Bayramıdır” ifadesi yer almıştır. Basında ayrıca, çocuk meselesi gündeme gelmiştir.
1928 yılında ise, Dr. Fuat Umay’ın teklifiyle, daha geniş içerikli bir program hazırlanmıştır.
Milli Eğitim Bakanı Reşit Galip’in yazdığı Andımızı çocuklar ilk defa 23 Nisan 1933 tarihinde okumuşlardır.
1935 yılında ise, 23 Nisan Çocuk Bayramı, devletin ve sivil toplum örgütlerinin ortaklaşa hazırladıkları programlarla kutlanmaya devam edilmiştir.
1970’li yıllarda, 23 Nisan Çocuk Bayramı, tüm ulusun katılımda bulunduğu bir bayram olmuştur. Öyle ki; ulusal boyutta yaygınlaşarak ve katılımı artarak devam eden 23 Nisan Çocuk Bayramı Kutlamalarına 1975 yılında TRT de katılmıştır ve televizyonda bir hafta boyunca çocuk programları yayımlamıştır.
1978 yılında, Meclis Başkanlığı’nın izniyle, Meclis’teki törenlere çocukların katılımı sağlanmıştır.
Dünya Çocuk Yılı
Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü UNESCO, 1979 yılını “Dünya Çocuk Yılı” olarak duyurmuştur. Bunun ardından, TRT tarafından dünyanın bütün çocuklarını kucaklamayı amaçlayan bir proje hazırlanmıştır ve 1979 yılından itibaren, TRT Uluslararası 23 Nisan Çocuk Şenlikleri başlatılmıştır. Böylece, 23 Nisan, uluslararası düzeye taşınmıştır ve bu günün tüm dünya çocuklarının kutladığı bir bayram olması amaçlanmıştır.
TRT Uluslararası 23 Nisan Çocuk Şenlikleri’nin ilkine sadece Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği, İtalya, Romanya, Bulgaristan ve Irak katılmıştır. Günümüzde ise, bu şenliklere elliye yakın ülkeden çocuk katılımda bulunur.
1980 yılında ise, Çocuk Parlamentosu oluşturulmuştur.
23 Nisan, Türkiye’de ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde, Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı olarak kutlanılmasının dışında, Kosova Cumhuriyeti’nde de kutlanılır.
Kosova Türkleri Bayramı
Kosova Türkleri, 23 Nisan gününü Kosova Türkleri Bayramı olarak benimsemişlerdir. Öyle ki; 2008 yılında, Kosova, bağımsızlığını ilan edince, ülkedeki tüm topluluklara kendi milli bayramlarını seçme ve kutlama hakkı tanınmıştır. Kosova Türkleri ise, 23 Nisan gününü seçmişlerdir ve 2009 yılından itibaren, Kosova’da, 23 Nisan günü Kosova Türkleri Bayramı olarak kutlanılır.
Günümüzde, Türkiye’de, 23 Nisan Kutlamaları, başta Anıtkabir olmak üzere, Atatürk anıtlarındaki resmi törenlerle başlar ve resmigeçit törenleriyle devam eder. Öğrenciler, stadyumlarda gösterilerini sergilerler.
Duygu Dolu Anlar
Gazetemiz; Maraş Gündem, 20 Nisan 2026 tarihinde, Meclis Çocuk Oturumu’nda Kahramanmaraş İçin Duygulu Anma başlığıyla, bir haber yayınladı.
23 Nisan Kutlamaları kapsamında, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde düzenlenen Çocuk Özel Oturumu'nun anlamlı bir açılışla başladığı ifade edilen bu haberde, Kahramanmaraş'taki silahlı okul saldırısında yaşamını yitirenlerin rahmetle anıldığı aktarıldı.
Çocuk Özel Oturumu Başkanlığına seçilen ve konuşmasına Mustafa Kemal Atatürk'ü saygı ve minnetle anarak başlayan İnci Yıldız Şentürk, Kahramanmaraş'taki silahlı okul saldırısına değindi ve yaşanılan bu acı olayın tüm çocukları derinden etkilediğini söyledi.
"Biz Çocukların Öncelikli Görevi"
Çocuk Özel Oturumu Başkanı Şentürk, böylesine zor zamanlarda, çocuklar olarak, birbirlerine daha sıkı sarılarak, arkadaşlıklarını çok daha fazla güçlendirmenin, öğretmenlerinin kıymetini çok daha iyi bilmenin ve birliktelikle umutlarını diri tutmanın önemini vurguladı.
Kahramanmaraş'ta yaşanılan trajedinin ardından Meclis salonunun duygu dolu anlara sahne olduğunu kaydeden Maraş Gündem Gazetesi, Meclis kürsüsünden çocukların yaydıkları birlik ve beraberlik mesajlarının katılımcılar tarafından ayakta alkışlandığını aktardı.
Tüm Çocuklara Başarılar!
Bu yazım vesilesiyle, başta Antep'teki ve İstanbul'daki yeğenlerim olmak üzere, dünyadaki iyi niyetli ve azimli tüm çocuklara başarılar diliyorum.