Bazı geceler vardır; Rahmet kapılarının sonuna kadar açıldığı. Berat Kandili, işte bu gecelerden biridir. İnsan, bu gecede sadece affı değil, hafiflemeyi ister. Omzuna yük olan pişmanlıkları, içine dert olan günahlarını, Günahlarının af olunması için yakarışları Rabbine arz etmek ister.
Berat kelimesi; temize çıkmak, yükten kurtulmak, bağdan çözülmek anlamlarına gelir. Bu yönüyle Berat Kandili, insanın kendisiyle yüzleştiği nadir zamanlardan biridir. Çünkü bu gece, başkalarını değil, kendimizi hesaba çekme gecesidir.
Kur’ân-ı Kerîm’de şöyle buyrulur:
“Apaçık Kitab’a yemin olsun ki biz onu mübarek bir gecede indirdik.”
(Duhân, 2-3)
Âlimlerin büyük bir kısmı bu ayetin işaret ettiği mübarek gecelerden birinin Berat gecesi olduğunu ifade eder. Bu gece, ilahî takdirin tecelli ettiği, kulların hâlinin değerlendirildiği bir zaman dilimi olarak kabul edilmiştir.
İlâhî Rahmetin Kapılarının Aralandığı Zaman
Resûlullah (s.a.v.) Berat gecesinin faziletine dair şöyle buyurmuştur:
“Allah Teâlâ, Şaban ayının yarısında dünya semasına rahmetiyle tecelli eder ve müşrik ile kin tutan kimse dışında kalanları bağışlar.”
(İbn Mâce, İkāmetü’s-salât 191)
Bu hadis, gecenin sadece bir affedilme zamanı değil; aynı zamanda kalp temizliği gecesi olduğunu da gösterir. Kin, haset, düşmanlık… Dil affı isterken kalp bunlarla doluysa, insan bu gecenin bereketini kaçırmış olur.
Berat Kandili, “Ben haklıydım” cümlesinin susması gereken bir gecedir. Çünkü bu gece, haklı çıkmaktan çok arınmaya çağırır.
İslam geleneğinde bu gecenin, bir yıllık rızıkların, ecellerin ve hadiselerin ilahî ilimle takdir edildiği bir zaman olduğu bildirilir. Bu durumda, insanın içine sessiz bir korku salar. Çünkü insan bilir ki, kendisi hakkında yazılanları değiştirecek olan ne makamdır ne söz, sadece Hazreti Allah’a samimi yöneliştir.
Kur’ân’da bu hakikate şöyle işaret edilir:
“Allah dilediğini siler, dilediğini sabit bırakır.”
(Ra‘d, 39)
Bu ayet, umudu diri tutan en güçlü işaretlerden biridir. Geçmişte yapılan hatalar, alınmış yanlış kararlar, savrulmuş yıllar… Hiçbiri dönüş kapısını kapatmaz. Yeter ki kul, yönünü yeniden belirlesin.
Berat Kandili’nde, insan aynaya bakar. Ertelenmiş tövbeler, yarım kalan dualar, bile isteye susulan doğrular bir bir hatıra gelir.
Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurur:
“Akıllı kişi, nefsini hesaba çeken ve ölüm sonrası için hazırlık yapandır.”
(Tirmizî, Kıyâmet 25)
Berat gecesi, işte bu muhasebenin adıdır. İçten ve samimi bir hal ile “Allah’ım beni affet” demenin gecesidir. Gözyaşıyla yapılan yakarışların değer bulduğu bir gecedir.
Berat Kandili, kusursuzların değil; eksiklerinin farkında olanların gecesidir. Yolu hiç şaşmayanların değil; yolunu kaybedip geri dönmek isteyenlerin gecesidir. Bu yüzden bu gece, kendini temize çıkaranların değil, temizlenmek isteyenlerin gecesidir.
Kur’ân’da şöyle buyrulur:
“Şüphesiz Allah, tövbe edenleri sever.”
(Bakara, 222)
Sevilmek… Belki de insanın en çok aradığı şey. Berat gecesi, sevilmenin kapısının açık olduğu bir gecedir. Ama bu kapı, kibirle değil; boynu bükük bir kalple çalınır.
Bu Özel Gecede Dil “affet” derken kalp direniyorsa o kalbi bu özel geceye tam manasıyla hazırlamak gerekir.
Berat Kandili, insana şunu fısıldar:
Yükün ağır olabilir ama kapı hâlâ açık.
Geç kalmış olabilirsin ama çağrı bitmedi.
Kalbin yorgun olabilir ama rahmet tükenmedi.
Bu geceden istifade etmek için Rahmeti Rahmana Tam manasıyla sığınmak gerekir.
Allah’ım…
Bu gecede yüklerimizle geldik sana. Taşıyamadığımız pişmanlıklarımız, susturduğumuz doğrularımız, ertelediğimiz tövbelerimizle huzurundayız.
Ya Rabbi, kalplerimizi ağırlaştıran ne varsa bizden uzaklaştır. Kinle kararmış gönüllerimizi temizle, affedemediğimiz her şeyi affetmeyi bize öğret. Dilimiz bağışlanma isterken kalbimizi bundan geri koyma.
Allah’ım, adımızı affa yakın olanlardan yaz. Hakkımızda hayırla takdir edilenlere dahil eyle. Silinmesi hayır olanları sil, kalması rahmet olanları sabit kıl.
Ey merhameti bol olan Rabbimiz…
Bizi kendini temize çıkaranlardan değil, arınmak isteyen kullarından eyle. Bu geceyi, kalbimizin sana en yakın olduğu gecelerden eyle.
Eksiklerimizle geldik, umutla dönmek istiyoruz.
Bizi kapından geri çevirme.Rabbim bizleri kendisine layık kul, Resulüne layık ümmet etsin.
Âmin.