Siyasi bir eylem biçimi de alan 1 Mayıs’ın önemi; Uluslararası Emek Hareketi’ne dikkat çekmektir.
1 Mayıs, ilk defa, 1856 yılında, Avustralya’da kutlanmıştır. Avustralya’nın Melbourne şehrinde, taş ve inşaat işçileri, günde sekiz saatlik iş günü için bir yürüyüş düzenlemişlerdir.
1 Mayıs 1886 tarihinde ise, Amerika İşçi Sendikaları Konfederasyonu öncülüğünde, işçiler, günlük sekiz saatlik çalışma talebiyle iş bırakmışlardır.
Amerika Birleşik Devletleri'nin üçüncü en kalabalık şehri Chicago’daki gösterilere yarım milyon işçi katılmıştır. ABD'nin Kentucky eyaletinin en büyük şehri Louisville’deki altı bini aşkın beyaz ve zenci işçi ise, birlikte yürüyerek, Ulusal Park’a girmişlerdir. Oysaki parklar o zamanlar zencilere kapalıydı.
“Önyargı Duvarı Yıkıldı!”
Amerika’nın tüm eyaletlerindeki beyaz ve zenci işçilerin birlikteliğini ve gösterilerini gazeteler “Önyargı duvarı yıkıldı!” şeklinde yorumlamıştır.
Gösteriler, 1 Mayıs sonrasında da tüm coşkusuyla devam etmiştir ve 4 Mayıs’ta, Kanlı Haymarket Olayı’na yol açmıştır.
Chicago’daki Haymarket Meydanı’nda, sekiz saatlik çalışma için düzenlenen eylemlerde, polislere bomba atılmıştır. Bunun sonucunda, birkaç anarşist idam edilmiştir ve yasal baskılarla, gösterilerin tekrarı engellenmiştir.
İşçi Temsilcisinin Önerisi
1889 yılında, Fransız bir işçi temsilcisi, bir öneride bulunmuştur. Bu öneriyle, 1 Mayıs’ın tüm dünyada “Birlik, Dayanışma ve Haksızlıklarla Mücadele Günü” olarak kutlanmasına karar verilmiştir.
Sekiz saatlik iş günü ise, birçok ülkede resmen kabul edilmiştir.
Türkiye’de 1 Mayıs
Türkiye’de 1 Mayıs, ilk defa 1911 yılında, Osmanlı İmparatorluğu sınırları içerisinde yer alan ve işçi örgütlenmesinin en gelişmiş şehri olan Selanik’te kutlanmıştır. Tütün, pamuk ve liman işçileri Selanik’te bir gösteri düzenlemişlerdir.
Resmi olarak, 1 Mayıs, ilk defa 1923 yılında kutlanmıştır ve yasal olarak, “İşçi Bayramı” ilan edilmiştir.
1935 yılında ise, 1 Mayıs’a “Bahar ve Çiçek Bayramı” ismi verilmiştir.
Günümüzde 1 Mayıs başta sosyalist ülkelerde olmak üzere, dünyanın pek çok yerinde ve ülkemizde resmi tatildir.
Büyük Kitle Gösterileri
Birlik, Dayanışma ve Haksızlıklarla Mücadele Günü olan 1 Mayıs, dünya genelinde, büyük kitle gösterileriyle kutlanılır.