ABD Başkanı Barack Obama, yaptığı açıklamada İngilizce soykırım anlamına gelen 'genocide' kelimesi yerine Ermenice sözlük anlamı 'büyük felaket' olan ve Ermeni diasporası tarafından soykırım kelimesinin karşılığı olarak kullanılan 'meds yeghern' terimini kullandı.
ABD Başkanı Barack Obama, 1915 olayları hakkında yaptığı yazılı açıklamada 'soykırım' kelimesini kullanmadı. Obama, bunun yerine Ermeni diasporası tarafından 'soykırım' kelimesi yerine kullanılan ve Ermenice sözlük anlamı 'büyük felaket' anlamına gelen 'meds yeghern' terimini kullandı. Beyaz Saray'ın internet sitesinde yayınlanan Obama'nın açıklaması şöyle:
"Bu resmi anma gününde, 95 yıl önce 20. yüzyılın başlarındaki en feci zulümlerden birini hatırlamak için duraklıyoruz. Tarihin bu kara anlarında 1,5 milyon Ermeni Osmanlı İmparatorluğu'nun son zamanlarında katledildi veya ölüme yürütüldü. Bugün ayıplama ve bu kötü olaylardan ders çıkarma günüdür. 1915'te ne olmuşsa bunun hakkındaki kişisel görüşlerimi devamlı olarak belirttim ve bu tarihe bakışım değişmedi. Gerçekleri tam olarak ve açık kabul etme, başarı elde etmemiz açısından hepimizin çıkarına olacaktır. Meds yeghern, Ermeni halkının tarihinde yıkıcı bir bölümdür ve öldürülenlerin hatıralarını hafızamızda canlı tutmalıyız ki geçmişte yaptığımız büyük hataları tekrarlamayalım. 1915'te Ermenileri kurtaran Türkleri selamlıyorum, Türklerle Ermeniler arasındaki diyalog ve acı tarihiyle Türkiye içindeki diyalog beni cesaretlendirdi. Birlikte, Türk ve Ermeni halkı ortak tarihlerini kabul ederek ve ortak insaniyeti tanıyarak daha güçlü olacaktır. 1915'in insaniyetsizliğiyle karşılaşırken, aynı zamanda Ermeni halkının kayda değer ruhundan da ilham aldık. Meds yeghernde öldürülenleri hiçbir şey geriye getiremezken, Ermenilerin dünya genelinde 95 yıldan fazladır yaptığı katkılar Ermeni halkının güçlü, azimli ve şerefli bir mirası olarak kalmıştır. Ermeni halkının yılmaz ruhu kendilerini yok etmeye kalkışanlara karşı kalıcı bir zafer olmuştur. 1915'in dehşetinden kurtulan birçok Ermeni, Amerika'ya gelmiştir. Nesiller boyunca Amerikan Ermeni soyu toplumumuzu zenginleştirmiş, ekonomimizi canlandırmış ve demokrasimizi güçlendirmiştir. Bugün onlarla ve her yerdeki Ermenilerle birlikte feci 1915 olaylarını anıyoruz ve bu kara tarihi geçerek gelecek için bize umut veren katkılarına derin hayranlık duyuyoruz."
BAŞBAKAN ERDOĞAN'DAN DEĞERLENDİRME
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Obama'nın 24 Nisan'la ilgili mesajının Türkiye'nin hassasiyetleri doğrultusunda kaleme alındığını söyledi. Ermenistan'da gerçekleştirilen eylemlere de değinen Erdoğan, "Ermenistan'da sokağa dökülen aşırı uçlar, cinsi cibiliyeti nedir bilemem. Bunlar tamamen uluslararası ahlak kurallarını çiğnemeye yöneliktir. Bu tür şeyler Türkiye'de de yapılabilir. Bunlarla sadece bir normalleşme süreci zorlamaya döner" dedi.
Başbakan Erdoğan, Meclis'te gazetecilerin ABD Başkanı Barak Obama'nın 24 Nisan mesajı ile ilgili sorusunu cevapladı. Erdoğan, "Bazı mahfillerin bu konuyla alakalı beklentileri çok farklıydı. Bu beklentilere sayın Obama bizim hassasiyetimizi de gayet iyi bildiği için o istikamette bir açıklama yapmadı. Bu açıklama, şu andaki ABD yönetiminin bu konudaki bakışının ne kadar hassasiyet içinde kaleme alındığını göstermektedir" diye konuştu.
Süreci şu ana kadar hep hassasiyetle takip ettiklerini belirten Erdoğan, bugün Parlamento'da bazı açıklamaları dinleyince şok olduğunu söyledi. Bazı partiler adına kürsüye çıkan konuşmacıların gerek ABD Başkanı Obama ile gerekse Rusya Başbakanı Putin'le yapmadığı görüşmeleri ve onların da yapmadıkları açıklamaları yapmış gibi gösterdiklerini ifade eden Erdoğan, "Benim gerek son Nükleer Güvenlik Zirvesi'nde yaptığım görüşmeler, ki orada Putin'le yaptığım bir görüşme yok. Sayın Medvedev'le, sayın Obama ile yaptığım görüşme var. Bu konuda Türkiye'nin hassasiyetlerini, iradesini ortaya koyan bir görüşmedir bu. Bütün bu görüşmelerde bizim Azerbaycan'ın hukukuna halel getirebilecek en ufak bir sapma sözkonusu değildir" şeklinde konuştu.
Erdoğan, 20 yıllık Minsk Üçlüsü sürecinde Azerbaycan ve Ermenistan 17 kez biraraya gelirken, sadece son birkaç ay içinde Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev'in Sarkisyan ve Medvedev'le 10 kez biraraya geldiklerini ifade etti. Bunların yapılan bütün bu çalışmaların neticesinde gerçekleştiğini söyleyen Başbakan Erdoğan, "Son seyahatimizde gerek Fransa, gerekse sayın Obama ile de üçlü olarak da bu çalışmayı yapıp, tarafları biraraya getirmek suretiyle artık bu işi bir neticelendirmenin vakti geldi geçiyor diye bizim ısrarlarımız olmuştur. AK Parti iktidarını kalkıp da Azerbaycan'ın hakkını, hukukunu çiğnetmeye yönelik tavır içinde göstermek bir aymazlıktır. Bunu özellikle altını çizerek söylüyorum. Bu konuda Azerbaycan'ın hukukuna en ufak bir gölge düşürmeyen AK Parti iktidarı, bundan sonra da düşürmeyecektir. Kimse burada hedef saptırmaya gitmesin" dedi.
Hükümetin Parlamento'ya gönderdiği Zürih'te imzalanan protokolün Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki bölgesel barış tesis edilmeden devreye girmeyeceğini vurgulayan Erdoğan, bunu da Sarkisyan'a açıkça söylediklerini hatırlattı. Erdoğan, Erivan'daki olaylara da tepki göstererek şunları kaydetti:
"Ermenistan'da yapılan eylemler, Ermenistan'da sokağa dökülen aşırı uçlar, cinsi cibiliyeti nedir bilemem. Bunlar tamamen uluslararası ahlak kurallarını çiğnemeye yöneliktir. Bu tür şeyler Türkiye'de de yapılabilir. Bunun karşılığında o zaman ne yapacaklar. Bunlarla bir netice alınmaz. Bunlarla bir yere varılmaz. Bunlarla sadece bir normalleşme süreci zorlamaya döner. Olay bu kadar basittir." İHA