Sigara İle Mücadeleye Dikkat Çekildi

Tıbbi Onkoloji Uzmanı Dr.Ahmet Sezer ve Kalp Cerrahı Bülent Meşe başarılı ameliyatlarına devam ediyor. Sezer ve Meşe hasta kabullerini sürdürürken, resmi internet sitesinde Dr. Ahmet Sezer’İn hastane bünyesinde Tıbbi Onkoloji Polikliniği hizmete açtığını, eski poliklinik binasında hizmet veren poliklinik de kanser hastalığıyla ilgili her türlü tedavi ve takip yapılabildiği belirtildi.  Açıklamanın sonunda ise; Onkoloji bölümü ile ilgili bilgiler verilerek,  kanserin oluşumu, nedenleri, kalıtımla ilişkisi, tanısı, tedavisi, kanserden korunmayla ilgilenen tıp bilgiler verilip, “ Kanserin bir tümör türü olduğu, kötü huylu (kötücül, habis, malin) tümörleri ifade ettiği. Tıbbi Onkoloji bölümünde ise(Medikal Onkoloji), kanserli hastaların bu açıdan takip ve tedavisini yapıldığı  Cerrahi ve radyoterapiden sonra da bu hastaların bakımlarını üstlenildiği belirtiliyor.

HASTANEDE FONKSİYON TARAMA TESTİ YAPILDI

Bu arada Kahramanmaraş Devlet Hastanesinde geçen ay bahçede kurulan çadırda tüm halkımıza açık Solunum fonksiyon tarama testi yapıldığı hatırlatılarak “ 420 kişinin katıldığı taramada katılanların yaklaşık 1/3 'ünün solunum sorunu olduğu gözlendi. Bu hastalarımız tedavi ve takipleri yapılmak üzere Göğüs Hastalıkları Kliniğimize yönlendirildiği” vurgulandı.

KANSERLE VE SOLUNUM YOLLARI HASTALIKLARINDA SİGARA İLE MÜCADELE

Devlet Hastanesi yetkilileri, kanser ve solunum yolu hastalıklarında sigaranın etkili olduğu belirterek, bunun için sigara bağımlılığı ve sigaraya bırakmak neden zor! Başlıkla bir açıklama yaptılar. Açıklama şu şekilde yer aldı; “  Siz de sigarayı bırakmak istiyorsanız tıbbi destek alarak bunu başarabilirsiniz. Detaylı bilgi ve başvuru için hastanemize entegre olarak çalışan KETEM birimine başvurabilirsiniz.

SİGARA BAĞIMLILIĞI - SİGARAYI BIRAKMAK NEDEN ZOR

“Sigara içenlerin %80’i henüz 20 yaşına vardıklarında, başladıklarına pişman olduklarını belirtmektedirler. Ancak nikotine bağımlılıkları nedeniyle sigara içmeye devam ederler” 1
Sigara içenlerin; %70’ten fazlası bırakmak ister, %40’ı her yıl bırakma girişiminde bulunur Ancak %3-5’i yardımsız bırakmayı başarabilmektedir. Çok azı standart yapılandırılmış sigara bırakma yardımı almaktadır. Yardımsız bırakma girişimleri günler içinde relapsla sonuçlanmakta ve bir sonraki bırakma girişimi için 2-3 yıl ertelenmesine neden olmaktadır4.

Yardımsız girişimlerin başarı oranı neden bu kadar düşük?

Sigarayı kendiliğinden bırakmaya çalışanlar, tütün bağımlılığının psikolojik, davranışsal ve fiziksel etkileri ile başa çıkmak zorundadırlar;

Psikolojik etkiler; çoğu sigara içicisi duygudurum düzenleyicisi olarak nikotin bağımlısıdırlar.

Davranışsal etkiler; tekrarlayan davranışlarla eşleştirilen sigara içimi için başkalarını sigara içerken görme, çay-kahve veya alkol içme, araba sürme veya mola verme çok güçlü tetikleyicilerdir.Fiziksel etkiler; Nikotinin kısa yarı ömrü nedeniyle (2 saat) son sigaradan birkaç saat sonra azalan dopamin salınımına bağlı olarak kuvvetli sigara içme arzusu ortaya çıkar2.
Nikotin bağımlılığının patofizyolojisi
“Tütün dumanında nikotin olmasaydı, insanlar sigara içmeye sakızla balon yapmaktan fazla tenezzül etmezlerdi. MAH Russell, Tütün araştırmacısı, 1974”
Sigaradan bir nefes alındığında, akciğerlere ulaşan nikotin büyük bir hızla emilir ve 20 saniyeden kısa süre içerisinde beyne taşınır. 5 Nikotin beyinde, Ventral Tegmental Alanda (VTA) bulunan nöronlardaki nikotinik asetil kolin reseptörlerine bağlanır ve nöronların diğer ucundaki nükleus akkumbensden (NAcc) dopamin salınımına ve bu sigara içimine bağlı ödül duygularına neden olur. 5 Bu etki kötüye kullanılan diğer maddelerle (amfetaminler ve kokain gibi) aynıdır ve bağımlılık mekanizmalarında kritik bir rolü olduğu düşünülmektedir.
İnsan beynindeki nikotinik asetil kolin reseptörlerinden baskın olan α4β2 reseptörüdür. 6 Nkotine duyarlılıktan ve davranışsal yanıtlardan sorumlu olan ?4ß2 reseptörü nikotin bağımlılığını oluşumundan sorumludur.
NAcc’den dopamin salınımının insan davranışı üzerinde derin bir etkisi vardır, kişiye dopamin salınımına yol açan nedeni fark etmesi ve tekrar etmesini söyleyen bir sinyal gönderir.
Bu sinyal sigara içenler için bu yeni bir sigara içmektir.
Nikotin, dopamin salınımına yol açarak, sigara içmenin tekrarlanmasına neden olan ödül duygusunu oluşturur.

Nikotin bağımlılığı-yoksunluk
Nikotin psikomotor bir uyarandır, yeni kullanıcılarda basit reaksiyon zamanları arttırır ve dikkat isteyen işlerde performansı arttırır. Fakat bu etkilerin çoğuna kısa sürede tolerans gelişir ve kronik sigara içicileri performans, bilişsel işlevler veya duygudurumda iyileşme elde edemezler.
Tipik olarak sigara içen kişiler, stres altındayken sigaranın kendilerini sakinleştirdiğini, konsantre olmalarına yardımcı olduğu ve daha etkili çalışmalarını sağladığını söylerler1.
Sigaranın sakinleştirici olarak algılanmasıyla ilgili akla yatan açıklama, sigaranın, yarı ömrü kısa ve kısa sürede tolerans gelişen nikotinin yoksunluk belirtilerini gidermesidir1,2.
Nikotin yoksunluğunun belirtileri
Yoksunluk belirtileri dopamin salınımının azalmasına bağlıdır. 2
Yoksunluk belirtileri kısa sürede gelişir ve özellikle sigara bırakma sonrası ilk 7 gün içinde pik yapar ve relaps çoğunlukla bu dönemde görülür2.
Başlıca yoksunluk belirtileri şunlardır1,5

Belirtilerin çoğu 3–4 hafta içinde çözülür fakat iştah artışı birkaç ay sürebilir. Sigara içme arzusu, bazen yoğun bir şeklide aylarca sürebilir ve özellikle belli durumlarda tetiklenebilir1.
Sigara içenlerin büyük çoğunluğu bırakmak ister ve neredeyse yarısı her yıl bırakma girişiminde bulunur1. Ancak sadece %3-5’i bunu yardımsız olarak başarabilmektedir2.
Kendi kendine bırakma denemesinin bir diğer sonucu ise, başarısız girişimlerin, bir sonraki girişimin 2-3 yıl ertelenmesine neden olmasıdır3. Oysa sigara bırakma 40 yaşından sonraya ertelendiğinde her yıl için yaşam beklentisi 3 ay kısalmaktadır4.
Sağlık çalışanları, sigara içenlere yardımda güçlü etkileri ile sigara bırakma oranlarını kat kat artırma şansına sahip olabilirler5.
5Ö olarak tarif edilen birkaç dakika süren kısa müdahalenin, tüm sağlık çalışanlarınca, tüm hastalara sunulması önerilmektedir5,6. Sigara bırakmaya yönelik danışmanlık ve farmakoterapi girişimleri, maliyet etkinliği en yüksek klinik müdahelelerdendir5,6.
Sağlık çalışanları, tüm hastalarına danışmanlık sunmalı ve etkinliği kanıtlanmış farmakoterapileri önermelidirler5.
Önerimiz ise “Sağlığınız için yapabileceğiniz en iyi şey sigarayı bırakmaktır ve size mümkün olduğunca çabuk bırakmanızı öneriyorum.”