Okullarda öğretmenlere ve velilere Diyabet Nedir? Kaç Tip Diyabet vardır? Diyabet Sıklığı Ne kadardır? Diyabetin bulguları nelerdir? Diyabet Tanısı Nasıl konur? Gizli şeker nedir?
Çocukluk döneminde hangi tip diyabet sık görülür ve özellikleri nelerdir? Çocukluk Döneminde Diyabet ne sıklıklı görülmektedir? Çocukluk Döneminde diyabetin bulguları nelerdir, Diyabet ocuklarda komaya yol açabilir mi? Gibi sorular hakkında veli ve öğretmenler bilgilendirildi.
Kendisi de bir diyabet hastası olan Öğretmen Tuğrul İpekci öğretmenlere sunu yaparken, kendi yaşantısından örnekler verdi. Yapılan konuşmalarda şu bilgiler aktarıldı; “Önceden beri diyabetlilerin(şeker hastası) şeker içeren gıdalardan uzak durmaları ve öğün saatlerinin titiz takip edilmesi gerektiği düşünülür. Oysa yeni ilaçlarla sürelerde esneme sağlandı ve karbonhidratların tanınmasıyla doz ayarlanarak diyabetlilerde istedikleri gıdaları yemeye başladılar.
Aslında gıda tüketiminde herkesin dikkat etmesi gerekenler şeker hastaları için de geçerlidir.
Yağ oranı azaltılmış süt, peynir ve et tercih edilirken, sebzeler ( mısır dışındakilerde karbonhidrat içeriği çok azdır, rahat tüketilirler) ve taze meyve tüketimi teşvik edilmelidir.
Diyabetlilerde artmış ateroskleroz ve kalp hastalık riski nedeniyle yağlı gıdalar daha az tüketilmelidir (süt ürünleri, kırmızı et,kekler,cips,çikolata doymuş yağ oranı yüksek gıdalar).
Yağ, kan şekeri üzerine yükseltme etkisi yapmaz, ancak midede sindirimi geciktirerek şekerin geç yükselmesine neden olur.” Dedi.
LİFLİ MADDELER SEÇİLMESİ
Emlik, lifli gıdalar ve bağırsakların çalışması konusunda da öğretmenlerden gelen soruları cevaplandırdı. Emlik şunları söyledi; Lifli gıdalar bağırsak çalışmasını olumlu etkiler, faydalıdırlar (kolesterol seviyesini düşürür, sindirimi yavaşlatarak şekerin yavaş emilimini sağlarlar) .Ana amaç yeterli gelişmeyi sağlayacak uygun gıdaların alınmasıdır. Bu arada ideal kilo ve kan şeker düzeyleri korunmalıdır.
Diyabetli bir insan ya belirlenmiş gıdalara göre insülin dozlarını hesaplayıp düzen içinde uygular, ya da insülin dozlarını günlük hayatta değişen gıdalara adapte etme yolunu seçer.
ÇOCUK DİYABETİ
Çocukların yaş ve cinsiyetlerine göre günlük kalori ihtiyaçlarını tablo hakkında veren Emlik, yaş ilerledikçe kalori ihtiyacının arttığını belirterek konuşmasını şöyle sürdürdü;
Yaş | Erkek ( kcal/gün) | Kız ( kcal/gün) |
1 - 3 | 1200 | 1100 |
4 - 6 | 1700 | 1500 |
7 -10 | 1900 | 1700 |
11-14 | 2200 | 1800 |
15-18 | 2700 | 2100 |
Yetişkin bir insanın bazal günlük kalori ihtiyacı 25 kcal/kg olarak hesaplanır, aktivite düzeyine göre bu bazal ihtiyaca %30(az aktif) ile %100 ‘ ü (yoğun egzersiz) arasında kalori eklenir.
60kg orta aktif bir kişi için 25 x 60 ═ 1500, aktiviteden %50 ekle (750) ve toplam ihtiyaç 2250 kcal/gün olarak hesaplanır.
Günlük ihtiyaçlarda yaklaşık %50-60 karbonhidrat lar, % 15-20 protein ve % 20-30 yağ oranı kullanılarak öğünler düzenlenir.
Kalori ve oranlara bakılarak yapılan öğün ayarlamalarında porsiyon değişimleri kullanılır.
Bu listelere diyet kitaplarından ulaşılabilir” dedi.