Mustafa Kemal Atatürk’ün Samsun’a çıkışında yanında bulunan isimlerden biri olan Hüsrev Gerede, Kurtuluş Savaşı döneminde üstlendiği görevlerle ve Cumhuriyet dönemindeki diplomatik çalışmalarıyla dikkat çekti.
Son dönemde Bennu Gerede’nin aile geçmişinin gündeme gelmesiyle birlikte, “Hüsrev Gerede kimdir?” sorusu da merak edilen başlıklar arasında yer aldı.
Bennu Gerede’nin dedesi kim?
Bennu Gerede’nin dedesi Hüsrev Gerede’dir.
Hüsrev Gerede, Osmanlı’nın son döneminde asker olarak görev yaptı, Milli Mücadele yıllarında Mustafa Kemal Paşa’nın yakın çalışma arkadaşları arasında bulundu ve Cumhuriyet’in ilanından sonra diplomat ve milletvekili olarak önemli görevler üstlendi.
Hüsrev Gerede’nin Milli Mücadele’deki rolü
Hüsrev Gerede, 19 Mayıs 1919’da Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a çıkışıyla başlayan Milli Mücadele sürecinde görev alan subaylardan biri oldu.
Kurtuluş Savaşı’nın örgütlenme aşamasında aktif rol alan Gerede;
- Havza Bildirisi çalışmalarında,
- Amasya Genelgesi hazırlıklarında,
- Erzurum ve Sivas Kongresi süreçlerinde,
- Misak-ı Milli’nin kabul edilmesi döneminde önemli görevlerde bulundu.
Erzurum ve Sivas Kongreleri sırasında Heyet-i Temsiliye Başkâtipliği görevini yürüten Hüsrev Gerede, Milli Mücadele’nin siyasi ve idari yapılanmasında etkili isimlerden biri olarak öne çıktı.
Hüsrev Gerede nereli, ne zaman doğdu?
Hüsrev Gerede, 12 Mart 1886 tarihinde Edirne’de dünyaya geldi.
Askeri eğitim alan Gerede, Osmanlı ordusunda görev yapmaya başladı. Balkan Savaşları ve Birinci Dünya Savaşı sırasında çeşitli askeri görevlerde bulundu.
Milli Mücadele döneminde ise Mustafa Kemal Paşa’nın kurmay kadrosunda yer alarak istihbarat ve teşkilatlanma çalışmalarına katkı sağladı.
Meclis’te ve Cumhuriyet döneminde görev yaptı
Hüsrev Gerede, Osmanlı’nın son döneminde Son Osmanlı Mebusan Meclisi’nde Trabzon milletvekili olarak görev aldı.
Misak-ı Milli kararlarının kabul edildiği dönemde Meclis çalışmalarında bulunan Gerede, İstanbul’un işgal edilmesinin ardından Ankara’ya geçerek Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde milletvekili olarak görev yaptı.
Kurtuluş Savaşı sırasında iç isyanların bastırılması amacıyla oluşturulan Heyet-i Nasiha’nın başkanlığını da üstlendi.
Soyadı Kanunu’nun ardından kendisine, Milli Mücadele dönemindeki görevlerinden dolayı “Gerede” soyadı verildi.
Hüsrev Gerede’nin diplomasi kariyeri
Cumhuriyet döneminde askerlik ve siyasetin yanı sıra diplomasi alanında da önemli görevler üstlenen Hüsrev Gerede, Türkiye’nin farklı ülkelerdeki temsilciliklerinde bulundu.
Görev yaptığı ülkeler arasında;
- Macaristan,
- Bulgaristan,
- İran,
- Japonya,
- Almanya,
- Brezilya yer aldı.
Büyükelçilik görevlerinin yanı sıra farklı dönemlerde Urfa ve Sivas milletvekilliği yapan Gerede, diplomasi alanındaki deneyimlerini kitaplarına da aktardı.
İran, Japonya ve Almanya üzerine eserler kaleme alan Hüsrev Gerede, Atatürk dönemine ilişkin anılarıyla da tarihe önemli kaynaklar bıraktı.
Hüsrev Gerede ne zaman öldü?
Türk diplomasi ve siyaset tarihinin önemli isimlerinden Hüsrev Gerede, geçirdiği kalp krizi sonucu 20 Mart 1962 tarihinde İstanbul’da hayatını kaybetti.
Gerede’nin cenazesi, Edirnekapı Şehitliği’ne defnedildi.
Bugün Hüsrev Gerede, hem Milli Mücadele dönemindeki görevleri hem de Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki diplomatik çalışmalarıyla Türkiye tarihinin önemli şahsiyetleri arasında anılıyor.