Marksizmi özlemek!

BENIM gibi biri Marksizmi özledigini söylese inanır mısınız?! Inanın! Marksizme karşıyım, hatta son elli yıllık dünya tecrübesinin Marksizmi daha da zayıflattıgını düşünüyorum. Ama Marksizmi bir fikir olarak gerçekten özlüyorum.Bugün Türkiye"de hangi aydın Idris Küçükömer ve Mehmet Ali Aybar gibi isimler hiç olmasaydı diyebilir?! Sosyoloji ve iktisat kitaplarından Marx"ın çıkarılmasını kim düşünebilir?!Zamanımızda saygın Marksist bir düşünürümüz, tarihçi Prof. Taner Timur"dur. Kitaplarını okudum. şimdi Imge Yayınları"ndan çıkan ?Felsefi Izlenimler? ve ?Marksizm, Insan ve Toplum? adlı iki yeni kitabı dolayısıyla dünkü Radikal Iki"de kendisiyle yapılan mülakatı okurken, "Marksizmi özlemişim" diye düşündüm.Marksizmi tercih ettigim için degil, zihnimi dürterek beni araştırmaya, hele de Ibn Haldun"u, Weber"i, Raymond Aron"u, Popper"i okumaya yönelttigi için.Devrim ve felsefeSayın Taner Timur, Descartes ve Rousseau"dan sonra Fransa"da felsefenin inişe geçtigini, buna karşılık Alman idealist felsefesinin yükseldigini anlatıyor.Acaba neden??Devrimin bilim adamlarına ihtiyacı yoktur? diyerek, büyük bilgin Lavoisier"nin giyotinle kafasının kesilmesi çok şeyi izah ediyor galiba.Sovyet Devrimi"nden önce zengin bir fikir hayatı olan Rus Marksizmi de Devrim"den sonra, resmi ideolojinin "şerh ve hâşiye"leri durumuna düşmüştür. Ernest Mandel, devrimden sonraki Rus Marksist literatürünü ?ögrencilerin ev ödevi? diye hicvetmişti.Devrim, hür düşünceyi sevmez! Jakobenizmin sag kanadı Fransız Devrimi, sol Kanadı Rus devrimi... Fikir tekelini kuran bir fikir fakirleşiyor, yavanlaşıyor galiba.Islamın gelişme çaglarında da serbest ve çoklu düşünceler geçerliydi; ama sonra medreseler memur yetiştiren resmi ideoloji kurumlarına dönüştü; bu medreselerde teoloji bile gelişmedi! Prof. Ahmet Yaşar Ocak"ın bu konudaki eserleri çok önemlidir.Onun için, fikirlerin serbest rekabeti olmalı; hele de üniversitelerde."Kısmen dogru"Taner Hoca, Marksizmin daha önceki üç büyük fikir mirasının sentezi oldugunu hatırlatıyor: Ingiliz klasik iktisadı, Fransız tarihçi okulu, Alman Hegel diyalektigi...Böylece diyalektik materyalizme dayalı Marksizm oluşuyor.Farklı fikirler olmasa yeni fikirler de olmaz demek ki!Prof. Timur, Marksizmin ?yaşamın hiçbir boyutunu ihmal etmeyen bir kuram? oldugunu yazıyor. Öyledir ve sorun da buradadır! Bu yüzdendir ki, Marksizm ?yaşamın hiçbir boyutunu? kapsam dışı ya da serbest bırakmıyor! Karl Popper"in gösterdigi gibi, Marksizmin totaliterligi bu "felsefi" tabiatından geliyor.?Bilim ve Yanılgı? adlı kitabımda ben de ?her şeyci ideolojiler?i bu şekilde eleştirmiştim.Taner Hoca, Marksist sınıf analizlerinin ?gerçekçi ve dogru? oldugunu söylüyor; ben olsam ?kısmen dogru? derdim tabii.Felsefi sahada ?mutlak dogru?lar degil, ?kısmen dogru?lar iyidir!Sınıf savaşı da tarihin çok karmaşık etkenlerinden sadece biridir; mutlak ve tek etken degildir.Prof. Timur ?fikir gelenegimizin zayıf oldugunu? söylüyor. Dogrudur ve sebepleri çok karmaşıktır. Herhalde çok okumamız, çok araştırmamız, çeşitlilikleri tanıyarak mukayese etmemiz ve bu verilerle çok düşünmemiz gerekiyor.

(Milliyet)


Önceki ve Sonraki Yazılar